Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej


czcionka mniejsza czcionka normalna czcionka większa
Tradycje

Z dniem 26 czerwca weszła w życie ważna dla Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim decyzja ministra oborny narodowej. Decyzją Nr 196/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 roku Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej otrzymuje imię patrona – pułkownika Stanisława Sitka oraz przejmuje i z honorem kultywuje dziedzictwo tradycji ośrodków szkoleniowych żandarmerii z okresu międzywojennego:

  • Szkoły Żandarmerii w Warszawie, Biedrusku i ostatecznie w Grudziądzu (1918 – 1922)
  • Centralnej Szkoły Żandarmerii w Grudziądzu (1922 – 1927)
  • Dywizjonu Szkolnego Żandarmerii w Grudziądzu (1927 – 1930)
  • Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu (1930 – 1939)

Już w roku 1918 powstające samorzutnie oddziały żandarmerii pod nazwą Polska Żandarmeria Krajowa rozpoczęły zadania związane z zabezpieczeniem dobra narodowego i wszystkich obywateli. Równolegle z powołaniem pierwszych pododdziałów powstała Szkoła Żandarmerii Polowej w Warszawie, której celem było przygotowywanie żołnierzy do służby w żandarmerii polowej. W związku z utworzeniem w kwietniu 1919 roku Żandarmerii Wojskowej, Szkołę Żandarmerii Polowej przekształcono w lipcu 1919 roku w Szkołę Żandarmerii, która mieściła się kolejno w Warszawie, Biedrusku i ostatecznie w Grudziądzu.

W końcu lata 1922 roku szkoła otrzymała nazwę Centralna Szkoła Żandarmerii w Grudziądzu ostatecznie ustanawiając kształt i charakter żandarmskiej edukacji w II Rzeczypospolitej. Celem szkoły było szkolenie oficerów innych rodzajów służby, zgłaszających się do służby w żandarmerii oraz młodszych podoficerów zawodowych Żandarmerii.

W kwietniu 1927 roku w związku z reorganizacją żandarmerii nastąpiło przemianowanie Centralnej Szkoły Żandarmerii na Dywizjon Szkolny Żandarmerii w Grudziądzu. Od tego czasu zmienił się gruntownie charakter szkoły i rozszerzył znacznie jej zakres działania. Poprzednia Centralna Szkoła Żandarmerii szkoliła jedynie oficerów i podoficerów zawodowych, a szkolenie niezawodowych szeregowych żandarmerii odbywało się w oddziałach przy dywizjonach. Natomiast w Dywizjonie Szkolnym Żandarmerii prowadzono następujące kursy:

  • 5 miesięczny kurs aplikacyjny dla młodszych oficerów innych rodzajów broni z przeznaczeniem do służby w formacji żandarmerii;
  • 6 tygodniowe szkolenie dla oficerów rezerwy żandarmerii;
  • 7 miesięczne kursy doskonalące dla podoficerów zawodowych żandarmerii;
  • 5 miesięczne kursy szkoleniowe dla szeregowych żandarmerii.

Z dniem 1 stycznia 1930 roku Dywizjon Szkolny Żandarmerii przemianowano na Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu. Komendantem Centrum został ppłk Wojciech Stepek, natomiast od 30 stycznia 1930 roku na komendanta został wyznaczony mjr Stanisław Sitek.

 Legitymacji odznaki Szkoły Żandarmerii w Grudziadzu

Centrum Wyszkolenia Żandarmerii uznawane było za niezwykle elitarną instytucję. Główną częścią składową był batalion szkolny, który przeprowadzał dziewięciomiesięczne kursy. Grudziądzkie Centrum szkoliło także na tzw. kursach aplikacyjnych kadrę oficerską i podoficerską żandarmerii. Na kursach kształcili się nie tylko młodzi oficerowie, po szkołach podchorążych, ale również oficerowie rezerwy innych broni z wykształceniem prawniczym

Absolwenci Grudziadz

Lipiec 1936, I kompania Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu po ukończonym kursie

 

9 lutego 1939 roku Prezydent RP nadał sztandar batalionowi szkolnemu podoficerów i szeregowych niezawodowych Centrum Wyszkolenia Żandarmeriiw Grudziądzu. Sztandar miał być wręczony podczas święta Żandarmerii 13 czerwca 1940 roku w Grudziądzu. 1 września 1939 roku sztandar wraz z kadrą Centrum został ewakuowany na wschód. Po 17 września 1939 roku niemal cała kadra Centrum Wyszkolenia Żandarmerii wraz z jego komendantem ppłk. Stanisławem Sitkiem dostała się do niewoli radzieckiej. Większość zginęła w Katyniu i Miednoje.

Utworzone w 2007 roku Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim jest sukcesorem międzywojennej edukacji żandarmskiej. Odznaka Pamiątkowa Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej nawiązuje do przedwojennych tradycji Żandarmerii i została zaprojektowana na bazie odznaki Centralnej Szkoły Żandarmerii. Ponadto na sztandarze mińskiej jednostki znajduję się herb Grudziądza, nawiązujący do miasta, z którym od 1922 roku związana była żandarmska edukacja II Rzeczpospolitej Polskiej. Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej stanowi syntezę tradycji i nowoczesności. Z jednej strony to wysoce wyspecjalizowany i profesjonalny ośrodek szkoleniowy. Jednocześnie placówka posiada piękne i bogate dziedzictwo tradycji.

Przysiega elewów na sztandar CSŻW 

Żołnierze Służby Przygotowawczej do NSR przysiegają na Sztandar CS ŻW w Mińsku Mazowieckim


Sylwetka patrona Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej

pplk Stanisław Sitek30 stycznia 1930 roku majora Sitka wyznaczono na dowódcę Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu. Od tego momentu, aż do tragicznej śmierci na stałe związał się z Grudziądzem i żandarmską edukacją.

W marcu 1933 roku został mianowany na stopień podpułkownika. Po 1 września 1939 roku ppłk Sitek uczestniczył w walkach. Trwająca od 9 do 13 września bitwa pod Sandomierzem była chrztem bojowym batalionu Centrum Wyszkolenia Żandarmerii.

19 września 1939 roku ppłk Sitek wraz z większą częścią kadry Centrum Wyszkolenia Żandarmerii dostał się do niewoli radzieckiej. Prawdopodobnie wiosną 1940 roku został zamordowany strzałem w tył głowy, dzieląc w ten sposób tragiczny los wielu bohaterów Rzeczypospolitej Polskiej. Jego nazwisko znalazło się na liście ostaszkowskiej.

W 2007 roku ppłk Sitek został przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego pośmiertnie awansowany do stopnia pułkownika.

Mianowania na kolejne stopnie wojskowe:

  • Wyższy Kurs Żandarmerii dla starszych stopniem podoficerów – 1917 rok
  • podporucznik – 1918 rok
  • porucznik – 1920 rok
  • kapitan (rotmistrz) – 1920 rok
  • major – 1924 rok
  • podpułkownik – 1933 rok
  • pułkownik – 2007 rok

Nadane Ordery i Odznaczenia Wojskowe:

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1923 rok
  • Krzyż Walecznych – 1923 rok
  • Złoty Krzyż Zasługi – 1928 rok
  • Krzyż Niepodległości z Mieczami – 1931 rok


Opracowała: Katarzyna Mrozkowiak-Ruba


Źródło: Suliński Jan, Dąbroś L., Chrzanowski W., „Ewolucja i działalność szkół Żandarmerii Wojskowej w Polsce w latach 1918 – 2010” Warszawa 2011; Suliński Jan, „Żandarmerii zamordowani na wschodzie w latach 1939-1949” Mińsk Mazowiecki 2011.

    
pdf

Kontakt

Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej
Warszawska 267
05-300 Mińsk Mazowiecki
tel. 261353522
fax. 261353458
cszwminsk@ron.mil.pl